Każdy, kto ma działkę lub kawałek ogródka może pokusić się o samodzielną uprawę warzyw. Poza dużą satysfakcja z osiąganych wyników, możemy także być pewni jakości i zdrowotności wyhodowanych przez nas warzyw.

Aby ograniczyć stosowanie środków ochrony roślin i nawozów warto przed przystąpieniem do uprawy odpowiednio się do tego przygotować, poprzez stworzenie roślinom odpowiednich warunków wzrostu i rozwoju.

Warzywa możemy uprawiać na kilka sposobów. Może to być uprawa w gruncie lub pod osłonami, z bezpośredniego wysiewu lub z rozsady. W każdym przypadku ważny jest odpowiedni dobór odmian i przygotowanie podłoża.


Kupujemy nasiona

- dobieramy odmianę roślin do jej późniejszego zastosowania: np. inne ogórki kupimy do kiszenia, a inne do spożywania na świeżo, jeżeli nie jesteśmy pewni odmiany, warto zwrócić się o pomoc do sprzedawcy w sklepie ogrodniczym,

- wczesność odmiany,

- siew bezpośredni, czy z rozsady: przy siewie bezpośrednio do gruntu można kupić nasiona na taśmie, co bardzo ułatwia równomierne sadzenie i wschody roślin,

- jeżeli roślina wymaga sadzenia z rozsady to, możemy kupić już gotowe rozsady, lub sami je przygotować

- ważne, aby nasiona były wcześniej zaprawione (przed chorobami i szkodnikami), jeżeli nie są możemy sami je zaprawić używając do tego mieszanki zaprawy do nasion np. Funaben T i Florovitu uniwersalnego.

Przygotowanie podłoża

- siew bezpośrednio w gruncie: najlepiej, gdy podłoże przygotowaliśmy jesienią, można w tym celu użyć obornika lub kompostu, na wiosnę można użyć gotowego podłoża ogrodniczego lub samemu takie przygotować poprzez wymieszanie dobrze przerobionego kompostu z nawozem uniwersalnym np. Azofoską, (lepiej użyć formy pylistej, niż granulowanej, łatwiej równomiernie wymieszać i szybciej uwalniają się składniki pokarmowe)

- sadzenie z rozsady: jeżeli dobrze przygotowaliśmy podłoże dla rozsady, to można wysadzać rośliny do gruntu bez konieczności szczególnego przygotowywania stanowiska,


Przygotowanie rozsady

Rozsada to inaczej młoda roślina wyhodowana z nasion w specjalnych pojemnikach lub inspektach, przeznaczona do wysadzenia do gruntu.
Z rozsady uprawiamy najczęściej rośliny ciepłolubne i o długim okresie wegetacji. Są to min. Pomidor, papryka, seler, niektóre odmiany ogórków i warzyw zapustnych, zapustnych także kabaczki czy melony.
Rośliny te możemy wysadzać do gruntu dopiero po zakończeniu wiosennych przymrozków, wiec od połowy maja. Jeżeli chcielibyśmy je w tym czasie wysiewać z nasion, nie starczyłoby lata, na to żeby uzyskać i żebrać plon. Dlatego przypadku tych roślin możemy wcześniej, w domu lub szklarni przygotować rozsady i kiedy warunki klimatyczne będą sprzyjające przesadzić je do gruntu.
Przygotowanie rozsad rozpoczynamy pod koniec lutego, w zależności od gatunku i odmiany. Na każdym opakowaniu nasion jest podany optymalny termin wysiewy. Robiąc to w domu, pamiętajmy, że młode siewki potrzebują odpowiednio wysokiej temperatury i dużo światła. Dlatego najlepszym miejscem do trzymania rozsad jest parapet lub inne miejsce w pobliżu okna.
W pierwszym etapie wysiewamy nasiona do wszelkiego rodzaju skrzynek i doniczek. Najlepiej do tego wykorzystać specjalistyczne podłoża ogrodnicze do produkcji warzyw (dostępne w większości sklepów i centrów ogrodniczych).
W marcu i kwietniu rozsadzamy siewki do specjalnych pojemników, po jednej siewce, tak, aby w przyszłości łatwo było przenieść je do gruntu z całą bryłą korzeniową (zapobiega to uszkodzeniu korzeni sadzonki).

Hartowanie sadzonek: przed wysadzeniem sadzonek do gruntu należy je do tego odpowiednio przygotować. Żeby rośliny nie doznały szoku, ze względu na zmianę warunków domowych na ogrodowe, należy stopniowo rośliny wietrzyć, wystawiając je na powietrze (o ile nie ma przymrozków). Proces hartowania się sadzonek powinien trwać około 2 tygodni. Po tym możemy przystąpić do wysadzania sadzonek do gruntu.

Przesadzanie do gruntu

Kiedy nasze sadzonki są już odpowiednio duże i zahartowane przesadzamy je na wcześniej przygotowane stanowisko. Robimy to bardzo ostrożnie starając się nie uszkodzić młodych roślin. Przenosimy całe bryły korzeniowe do dołków, ugniatamy wokół nich ziemię tak, aby powstało małe zagłębienie, obficie podlewamy wodą.

W celu zabezpieczenia świeżo posadzonych rozsad i zapewnienia im lepszych warunków można przykryć je specjalna włókniną, która będzie je chroniła przed szkodnikami, zimnem, gradem itp.
 

Zastosowanie nawozu Florovit uniwersalny w uprawie warzyw:

PRZEDWEGETACYJNIE
1. Łącznie z zaprawianiem nasion - zaprawę rozprowadzać roztworem sporządzonym z 2cm³ (2ml) Florovitu + 1l wody.
2. Do ziemi i gleby szklarniowej przed siewem lub pikowaniem - odkwaszone podłoże zwilżyć jednorazowo roztworem 2l Florovitu + 100 -200l wody (na 1m³ podłoża 100-200 l wody).
3. Przed sadzeniem na miejsce stałe - nienawiezione podłoże zwilżyć jednorazowo roztworem 1l Florovitu + 20l wody. Na 1m² powierzchni w uprawie tradycyjnej na płask (warstwa uprawna 20cm) stosować 20l cieczy, przy uprawie w cylindrach i kontenerach na 1m³ podłoża stosować 100l cieczy użytkowej.

W CZASIE WEGETACJI
1. Podlewanie młodych siewek i pikówek - stosować roztwór z 1l Florovitu + 500l wody. Podlewać tak często, aby utrzymać optymalny stopień nawilgocenia podłoża. Nie stosować dodatkowego nawożenia.
2. Nawożenie dolistne upraw pomidorów, ogórków, papryki, sałaty, fasoli, cebuli i selerów - roztworem 1l Florovitu + 100-200 wody opryskiwać rośliny stosując na 1m² uprawy od 0,1 do 2l cieczy. Stężenie i ilość roztworu na 1m² zależnie od wieku i zagęszczenia roślin oraz od wielkości kropelek cieczy (im drobniejsze kropelki, tym większe stężenie jest dopuszczalne). Zabieg powtarzać w okresie suszy w odstępach, co 2 tygodnie, łącząc go ze stosowaniem środków ochrony roślin. Cebulę i selery można opryskiwać roztworem o stężeniu dwu i trzykrotnie większym łącznie z fungicydami, herbicydami i środkami owadobójczymi.

Zastosowanie Azofoski:

Warzywa w uprawie polowej, dawka w kg/100m²


Kapusta późna, kapusta brukselska, kapusta czerwona, kalafior, dynia
10-12 (1 rok po oborniku) 12-15 (bez obornika) przedwegetacyjnie;
1/4 dawki można zastosować pogłównie 2-3 tygodnie po posadzeniu rozsady

Kapusta wczesna
6-8 (1 rok po oborniku) 8-10 (bez obornika) przedwegetacyjnie

Cebula, por, seler
7-9 (1 rok po oborniku) 12-15 (bez obornika) przedwegetacyjnie;
1/4 dawki można zastosować pogłównie - nie później niż do 15 czerwca

Pomidor, ogórek
6-8 (1 rok po oborniku) 10-12 (bez obornika) przedwegetacyjnie

Burak ćwikłowy, kalarepa, czosnek, papryka
6-7 przedwegetacyjnie, w uprawie buraka ćwikłowego 20% dawki 2-3 tygodnie po wschodach

Sałata, rzodkiewka, brukiew
5-6 przedwegetacyjnie

Pietruszka, marchew
10-12 przedwegetacyjnie

Fasola, groch, bób
3-4 przedwegetacyjnie

Kukurydza cukrowa
4-6 przedwegetacyjnie

Należy przestrzegać zasady możliwie wczesnego zastosowania nawozu i wymieszania z warstwą gleby o miąższości 10-20cm. W sytuacji, gdy warzywa uprawiane są w pierwszym roku po oborniku dawkę nawozu należy zmniejszyć o 20-40%.


Ochrona warzyw

a) ekologiczna odbywa się poprzez:
- odpowiedni dobór odmian, odpornych na choroby, głównie grzybowe,
- zmianowanie, unikanie uprawy tych samych gatunków przez kilka lat,
- przerywanie i natychmiastowe usuwanie chorych roślin,
- stosowanie preparatów ekologicznych, typu wyciągi z czosnku lub grapefruita,
- stosowanie pułapek mechanicznych na szkodniki, zamiast środków ochrony roślin.
- uprawa obok siebie roślin dobrze na siebie wpływających.
b) chemiczna ochrona:
- przed zastosowaniem środka chemicznego warto skonsultować się z ekspertem ze sklepu ogrodniczego,
- koniecznie stosować się do środków ostrożności zalecanych przez producenta,
- przestrzegać okresów karencji (czas, jaki musi upłynąć od zastosowania środka chemicznego do momentu jego całkowitego rozkładu)
- w celu zmniejszenia dawki środka chemicznego można stosować do mieszania dodatek Florovitu uniwersalnego

Najczęstsze choroby to przede wszystkim:

zgorzel siewek, parch, kiła kapusty, septorioza, mączniak.

Szkodniki:

mszyce, ślimaki, wciorniastki, gąsienice bielinka.

Uprawa pod osłonami

Jest szczególnie zalecana dla odmian ciepłolubnych takich jak pomidor, papryka czy ogórek. Tunele foliowe lub szklarnie mogą również służyć do przygotowywania sadzonek i ich hartowania. Zapewnia także szybszy zbiór i lepszy plon.

Jeżeli chcemy uniknąć budowania konstrukcji, możemy rośliny okrywać włókniną, co powinno przyspieszyć zbiór warzyw od 2 do 4 tygodni.